Alsace

Het wijngebied van de Elzas strekt zich uit over meer dan 15.000 hectare wijngaarden op hellingen, van het noorden van Mulhouse tot het zuiden van Straatsburg. De Elzasser wijngaarden worden beschermd door het Vogezenmassief en profiteren van een bijzonder zonnig en warm semi-continentaal klimaat met weinig neerslag. Dankzij dit gematigde klimaat is de Elzas de grootste producent van witte wijnen in Frankrijk. Maar er worden ook roséwijnen, rode wijnen en gerenommeerde crémants geproduceerd.

Meestal worden Elzasser wijnen gemaakt van één enkele druivensoort, die ook de naam van de wijn bepaalt: riesling, gewurztraminer, muscat, sylvaner, pinot gris, pinot blanc, pinot noir. Deze 7 druivensoorten hebben zeer specifieke kenmerken en zorgen voor wijnen die sterk van elkaar verschillen. Riesling is de meest gebruikte druivensoort. 

Appellatie contrôlée (AOC) reguleert de productie van wijn in een bepaald geografisch gebied, zodat de consument verzekerd is van de herkomst en kwaliteit van het product.

De AOC-benaming voor Elzasser wijnen en Elzasser Grand Cru-wijnen werd verkregen na langdurige discussies op nationaal niveau. In 1935 werd een eerste decreet uitgevaardigd waarin de Franse AOC-benamingen werden vastgelegd, maar de onderhandelingen met de INAO, de certificeringsinstantie, werden onderbroken door de annexatie van de Elzas door Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was ook de eerste Appellatie van de regio in 1962, een direct gevolg van een uitgebreide campagne voor de afbakening en het herstel van de wijngaarden die in 1945 van start ging, om zo de wijngaarden weer in ere te herstellen.

De A.O.C. Alsace omvat vandaag meer dan 70% van de wijnproductie in de Elzas. In 2011 werden twee geografische benamingen toegevoegd aan de A.O.C.: de communales en de lieux-dits. 51 uitzonderlijke lieux-dits kregen de A.O.C. Alsace grands crus. Deze grands crus mogen alleen worden geproduceerd met vier druivensoorten: riesling, gewurztraminer, pinot gris en muscat, met één uitzondering: de sylvaner grand cru Zotzenberg. 

Op het etiket van een Elzasser wijn staat meestal de naam van de betreffende druivensoort vermeld en kan ook een merknaam of de vermelding "Edelzwicker" of "Gentil" staan voor een assemblage van verschillende witte druivensoorten. Er kunnen aanvullende geografische aanduidingen op staan (lieux-dits, gemeenten...). 

De wijnen uit de Elzas (met uitzondering van de Crémant) worden altijd verkocht in de typische "Rijnwijn"-fles, de zogenaamde "flûte d'Alsace", die volgens de regelgeving voorbehouden is aan deze wijnen. Sinds 1972 moeten ze verplicht in hun productiegebied worden gebotteld. De Grand Cru-wijnen uit de Elzas vertegenwoordigen een gemiddelde jaarlijkse productie van bijna 45.000 hectoliter, wat neerkomt op slechts 4% van alle wijnen uit de Elzas.Appellatie Grand Cru bekroont uitzonderlijke terroirs, die de wijnen een bijzondere expressiviteit en authenticiteit geven.

Voor zoete en likeurachtige wijnen worden de A.O.C. Alsace en Alsace grands crus aangevuld met de vermeldingen vendanges tardives (late oogst) of sélection de korrels (selectie van edele korrels) voor wijnen die zijn gemaakt van zeer rijpe druiven. Dit is het geval voor de gewurztraminer Zinnkoepflé grand cru vendanges tardives (wijn van Boesch).

De A.O.C. Crémant d'Alsace, gedefinieerd in 1976, erkent de bijzondere knowhow van de wijnbouwers bij de productie van deze kwaliteitsmousserende wijn, die vandaag de dag een kwart van de wijnproductie in de Elzas vertegenwoordigt. Crémant d'Alsace is na champagne de meest gedronken mousserende A.O.C.-wijn in Frankrijk.

Sinds enkele jaren hebben veel Elzasser wijnbouwers zich toegelegd op biologische en biodynamische wijnproductie (bijvoorbeeld de wijn van het domein Ostertag in Epfig).

Er zijn verschillende kwaliteitswijnhuizen die zich onderscheiden in de productie van Elzasser wijn, zoals Domaine Paul Blanck, Domaine Bott-Geyl en Albert Mann. Ook Domaine Léon Boesch en Schlumberger, Domaine Marcel Deiss, Domaine Louis Sipp, Domaine Marc Tempé, Domaine Zind-Humbrecht en Domaine Trimbach verdienen een vermelding.

Met zijn fijne bubbels is de Crémant d'Alsace, die goed gekoeld moet worden geserveerd, een delicate start van een maaltijd. Groentevoorgerechten komen nog beter tot hun recht met een Muscat d'Alsace. Deze fruitige, maar droge witte wijn past goed bij asperges en vegetarische gerechten met gekookte of rauwe groenten. 

De keuze valt eerder op een witte pinot uit de Elzas voor schaaldieren, op een riesling of een sylvaner voor visgerechten.

Pinot noir past goed bij rood vlees en wild, terwijl pinot gris eerder wordt geserveerd bij gebraad, gestoofd vlees, gevogelte en orgaanvlees.

Geen maaltijd zonder kaas! Pinot gris past perfect bij harde kazen (comté, emmentaler, gruyère, abondance…). Gewurztraminer is dan weer de beste partner voor zachte kazen (munster, époisses, brie…).

En om af te sluiten met een zoete noot: Riesling en Gewürztraminer uit late oogsten passen uitstekend bij fruit- of chocoladedesserts.