Madiran

Appellatie Het gebied van de AOC Madiran, gelegen in de Hautes-Pyrénées, de Gers en de Pyrénées-Atlantiques, tussen twee administratieve regio’s (Aquitaine en Midi-Pyrénées), valt samen met dat van de Pacherenc du Vic Bilh en maakt tevens deel uit van het gebied van de AOC Béarn (Appellatie ).  De AOC Madiran werd bij decreet van 10 juli 1948 toegekend en heeft uitsluitend betrekking op rode wijnen afkomstig uit dit terroir. De wijngaarden van Madiran beslaan ongeveer 1.400 hectare ten noorden van Pau.

Binnen de AOCAppellatie hebben klei- en kalksteenbodems de voorkeur voor de rode druivensoorten waaruit de rode Madiran-wijn wordt gemaakt. De terroirs met een overwegend aarde- en kiezelhoudende samenstelling zijn gunstig voor witte druivensoorten, waaruit de droge of zoete wijnen van Pacherenc worden gemaakt. De kenmerken van de Madiran komen volledig tot uiting in de wijnen van Château Montus, Château Bouscassé, Domaine Berthoumieu en Domaine Alain Brumont.

De wijnen van Madiran worden geproduceerd in het zuidwesten, op het kruispunt van de departementen Gers, Pyrénées-Atlantiques en Hautes-Pyrénées, en profiteren van een ideale ligging tussen zee en bergen. De wijngaarden van deze „ Appellatie “ strekken zich uit over een oppervlakte van 1400 ha, te midden van een rijk en gevarieerd terroir. In combinatie met de tannat, de iconische druivensoort van de AOC, is de Madiran een zeer oude wijn, donker van kleur en krachtig van smaak, waarvan de moderne geschiedenis wordt geschreven dankzij de inzet van gedurfde en visionaire wijnbouwers.

De wijngaard, die al in de Gallo-Romeinse tijd werd bebouwd, breidde zich in de 10e eeuw uit dankzij de religieuze ordes. Langs de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella werden de wijnen van Madiran al aan de pelgrims aangeboden tijdens hun tussenstops. In de jaren 1890 werd de wijngaard zwaar getroffen door de phylloxera, maar hij herstelde zich en zette zijn groei voort in de loop van de 20e eeuw.

Deze historische wijn wordt gekenmerkt door een rijk en gevarieerd terroir: de klei-kalkbodems zijn steenachtig en goed doorlatend, wat gunstig is voor wijnen die lang bewaard kunnen worden; de kleibodems worden gekenmerkt door lichte en doorlatende grond, die soepele wijnen oplevert. Een derde bodemtype, bestaande uit afgeronde keien, vormt een ideaal terroir voor Madiran-wijnen.

De Tannat, een oude druivensoort die kenmerkend is voor de streek, domineert de wijngaarden van de AOC Madiran. Deze druif is rijk aan anthocyanen en tannines en geeft de rode Madiran-wijn zijn kracht en structuur. Hij kan worden gecombineerd met de twee Cabernet-soorten (Sauvignon en Franc), maar volgens de „Appellatie ” moet een Madiran-wijn voor ten minste 50 % uit Tannat bestaan. 

De rest van de wijngaard bestaat uit Cabernet Franc, Sauvignon en, in veel mindere mate, Fer-Servadou, een van de oudste druivensoorten uit de regio, die tegenwoordig zeldzaam is geworden.

Door de eeuwen heen hebben de wijnbouwers van de Madiran-wijngaarden hun wijnbereidingsmethoden aangepast aan de specifieke kenmerken van deze wijn. Om de tannines zo goed mogelijk onder controle te houden, zijn ze verplicht de wijn een jaar lang in de kelder te laten rijpen voordat deze op de markt wordt gebracht. 

Om wijnen van deze Appellatie te produceren, moet men ook de rijping in eikenhouten vaten onder de knie hebben, soms gedurende lange periodes. Zo worden de tannines zachter en ontstaan er Madirans die goed te bewaren zijn (tussen 5 en 10 jaar).

Als liefhebbers van hun streek hebben sommige eigenaren de kunst van de wijnbouw naar een hoger niveau getild door zich aan te passen aan de omstandigheden van hun wijngaard. Begin jaren tachtig was Alain Brumont een pionier toen hij het Château de Montus overnam en een Madiran-wijn van 100 % Tannat op de kaart zette. Tegelijkertijd zorgde hij ervoor dat de wijngaard van Château Bouscassé, een familiedomein, tot bloei kwam door nieuwe technieken te ontwikkelen die traditie en moderniteit op vakkundige wijze combineren. Op Château d’Aydie past de familie Laplace zich aan de tijd aan, terwijl ze de geest van de Madiran-wijnen in ere blijft houden.

Dankzij de voortdurende aanpassing van de wijnbouwers aan de eisen van hun wijngaard en het ter discussie stellen van traditionele teeltmethoden hebben talrijke wijnen een wereldwijde reputatie opgebouwd die vergelijkbaar is met die van bepaalde cru’s uit de Bordeauxstreek. In de voetsporen van Alain Brumont dragen andere getalenteerde spelers bij aan het succes van deze „ Appellatie ”, zoals de zussen Bortolussi op Domaine Berthoumieu of Corinne Dousseau aan het hoofd van Domaine Sergent.